دسته : دسته‌بندی نشدهتاریخ: 2018/06/15
نیش و نوش رسانه برای امنیت روانی جامعه

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، نوسانات بهای ارز، طلا، مسکن و خودرو در روزهای اخیر از مهمترین موضوعاتی است که در رسانه های مجازی حجم وسیعی از تولیدات خبری به آن اختصاص یافته و تحلیل هایی نیز درباره آن ارایه شده است.
این رسانه ها همپا با رادیو و تلویزیون، مطبوعات و خبرگزاری های استخوان دار و رسمی در روزهایی که بسیاری سمت و سوی نوسانات مزبور را رصد می کردند رخدادهایی چون دیدار رهبران آمریکا و کره شمالی را پوشش داده و همزمان چشم اندازهایی درباره فرجام توافق هسته ای و تقابل تهران- واشنگتن، بحران آب و فرایندهای سیاسی، اجتماعی و معیشتی در کشور را به تصویر کشیدند.
نکته قابل تامل این که رسانه های مجازی این روزها با وجود ایجاد محدودیت هایی برای فعالیت از طریق پیام رسان های خارجی، همچنان از طریق سایر نسخه های برخط و متعارف یا گروهی با دور زدن محدودیت های قانونی به تولید محتوا و پاسخ به نیاز خبری مخاطبان می پردازند.
این رسانه ها به دلیل گستره وسیع انتشار هر کدام بسته به شمار بازدیدکنندگان، میزان نفوذ و اعتبار و همچنین وضعیت مرجعیت خبری و تحلیلی برای مخاطبان، از حالت ابزارگونگی درآمده و به کنشگرانی تاثیرگذار در تجویز سیاست، تعریف و جهت دهی به انتظارات، انعکاس مطالبات و … تبدیل شده اند.
سخنی به گزاف نیست اگر بگوییم رسانه اکنون به تاثیرگذارترین عامل اثرگذار بر رفتار و افکار شهروندان تبدیل شده است. در رسانه واقعیت به گونه ای ناهمسان با واقعیات عینی تصویرسازی می شود و در بهترین حالت رسانه تصویری از واقعیت و نه خود آن را بازتاب می دهد؛ تصویری که کادربندی، شفافیت، انحنا یا راستی و در نهایت رنگ بندی آن را سیستم عاملی متشکل از اهداف و سیاست های رسانه شکل می دهد.
با این حل گاه اتفاق می افتد که تصویر مطلوب و مورد نظر از سوی رسانه با آنچه بر ذهن مخاطب می نشیند و به رفتارهایش جهت می دهد یکسان نیست. به عنوان مثال طی روزهای اخیر حجم قابل توجهی از محتوای تولید شده در فضای مجازی به چاره جویی مسوولان در زمینه تثبیت وضعیت روانی حاکم بر بازار معطوف شد اما در عمل با گسترش جو عدم اطمینان، زمینه ساز برخی رفتارهای واکنشی شد.
در موقعیت هایی از این دست مفهوم مدیریت هوشمند اخبار بیش از پیش ضرورت های خود را نمایان می سازد؛ مفهومی که به طور معمول در رسانه های کلان و ریشه دار پردازش شده و خطوط خبری اصلی فضای مجازی را مشخص می کند. در شرایط کنونی اما کاستی های فرهنگ ارتباطات جمعی و دستیابی به اخبار و ارتباطات زمینه ساز جولان طیفی از رسانه های غیرمسوول شده و نتیجه آن در التهاب روانی و رفتارهای واکنشی، شتابزده و زیان آور برخی از شهروندان ظاهر شده است.
در زمینه هایی چون بحران آب، معضلات اجتماعی مانند کار کودکان و تعدی به حریم آنان، وضعیت معیشتی جامعه، آینده روابط خارجی کشور و … نبود مدیریت هوشمند سبب شده رسانه به جای خبررسانی و نیز جذب، تجمیع و بیان انتظارات و راهکارها، ناخودآگاه از طریق پراکندن بذرناامیدی، انبان سرمایه اجتماعی را تهی ساخته و منجر به پیچیده تر شدن چالش ها، تبدیل آن به بحران و سپس تعمیق بحران ها گردد.
نکته دیگری که در مورد موضوعات روز جامعه ضعف آن احساس می شود انتقال آموزش، تجویز الگوهای بهینه و انذار درباره پیامدهای رفتار نامعقول و التهاب زده به ویژه در حوزه های اقتصادی و مدنی است که تنها به بازتاب اظهارات شماری از مقامات دولتی و اظهارنظر معدودی از کارشناسان و صاحبنظران محدود می شود.
آنچه مشخص است رسانه از طریق ایجاد تعادل بین انتظارات و توانمندی های موجود در کشور، تصویرسازی نزدیک به واقعیت از کارویژه و عملکرد دستگاه های مسوول، جلب اعتماد و مشارکت مردمی می تواند از بروز بحران یا تشدید آن جلوگیری کند حال آنکه بی توجهی به مدیریت هوشمند و کارکردهای تجویزی نتیجه ای معکوس را رقم خواهد زد.

پژوهش**9279**1601